Van een afstand lijken de bergen een vriendelijke glooiende grasrijke heuvel. Op driekwart hoogte van de berg, hebben de twee gidsen Carl en Sandy een geschikte tahr bull gespot. Het besluit wordt genomen dat deze tahr geschikt is voor het afschotplan van de private farmer (Little Mount Peel).
Als je eenmaal aan het klauteren bent, merk je dat het een klim is die je nog nooit eerder hebt meegemaakt. Nee, het landschap van Schotland of Oostenrijk kan hier in de verste verte niet aan tippen. Zwoegend klim ik de steile heuvel op en voorzichtig daal ik weer steil de heuvel naar beneden. Een gemeten afstand van 2.000 meter duurt eindeloos. Het is je weg vinden tussen hoge pollen gras, doornstruiken, lange puntige vetplanten, steil omhoog met diepe kuilen. Zo steil, dat je vaak eerst je knie moet neerzetten, met beide handen een pol gras links en rechts moet pakken en je met de kracht van je been en arm omhoog moet hijsen.
Na weer de zoveelste steile heuvel omhoogklauteren, houdt Sandy stil. Gelukkig ziet hij de tahr bull met mooie blonde manen breed staan op 240 meter. De bull staat op bijna dezelfde hoogte en is niet liggend te schieten vanwege het hoge gras om me heen. De grote rugzak van Sandy wordt neergezet. Sandy zegt mij de bypods uit te doen en plaats de 7mm Remington Magnum op de verticaal geplaatste rugzak. Dit is niet de meest stabiele schiethouding. Ik vraag Sandy om rechts van me te gaan zitten, zodat ik me met mijn rechter elleboog aan hem kan afsteunen.
De tahr bull wordt onrustig. Ik druk af en schiet net voorlangs. Inwendig komen er een aantal minder fraaie termen naar boven. Daar heb je vijfentwintig uur voor gevlogen, je een ongeluk geklommen en dan schiet je mis. De bull trekt gelukkig na het schot verder omhoog. Omdat de tahr nu hoger staat, kan ik nu de rugzak neerleggen, hierop de bypods van het geweer zetten en goed mijn linker- en rechter elleboog op de grond afsteunen. Ik lig steady as a rock. Met deze houding heb ik veel ervaring en nu heb ik de tahr helemaal stil in mijn kijker.
De tahr staat even spits, “shoot him right in the chest” zegt Sandy en ik druk af. Het schot komt goed af. Dit bergwild is erg hard en hij loopt nog een stukje omhoog en driekwart van zijn lijf staat boven de rand. “Give him one more shot” en ik schiet hoog blad en de tahr neemt ook dit tweede schot en we zien beiden op het schot de tahr omvallen.
Sandy geeft me een klap op mijn schouder en schudt mij de hand. “Congratulations Adrian, you got your first tahr.” Het lijkt allemaal een beetje onwerkelijk. Aan de andere kant van de wereld, in een adembenemende omgeving, de mogelijkheid hebben om zo een bijzonder dier te mogen beheren. Maar gelijk bedenk ik, jeetje 300 meter vlakke baan, dat vraagt weer vele extra klauter meters om bij de tahr te komen.
Sandy is net een berggeit. Binnen een oogwenk is hij verdwenen. Carl heeft alles van boven bekeken en samen gaan ze naar mijn tahr toe. Na twee heuvels klimmen, fluit ik op mijn vingers en ik krijg een brul terug. Ze zijn iets rechts van me en over de heuvelrand zie ik de twee mannen bij de tahr staan. Wat een majestueus beest. De tahr wordt iets verplaatst en de foto’s worden gemaakt. De blonde manen, de donkere kop, de horens en het landschap tezamen, zijn uniek. Na het moment van het bezinken van alle ervaringen, spreken we af dat ik iets meer omhoogga en dan op de richel naar beneden loop, richting auto. Sandy en Carl verzorgen de shoulder mount en zullen ook de rug en achterbouten van de bull mee naar beneden nemen. Na anderhalf uur afdalen, vallen en opstaan, kom ik in het donker aan bij de auto. En slechts vijf minuten later komen Sandy en Carl lekker kletsend aan bij de auto. Wat een super fitte kerels zijn dat toch. Het hele beest uitgesneden en met een volle bepakking, de tahr trofee en met twee geweren, komen ze fluitend tegelijkertijd met mij aan bij de auto. Ik ben kapot maar kan de wereld aan.
De dagen daarna bezoeken we verschillende boerderijen voor vermin control (beheer schadelijk wild) en slapen we bij verschillende gastvrije vrienden van Sandy. Het zijn unieke ervaringen om voor ons onbekende wallabies, verwilderde varkens, paradijs eenden en possums tegen te komen. En ook nog een slechte dam kniepfer te mogen strekken.
Voorbereidingen
In 2018 heb ik Sandy in Schotland mogen ontmoeten. Deze jonge ijzersterke boerenzoon uit Nieuw-Zeeland heeft ons daar voor een maand met de stags geholpen. Een super vriendelijke kerel met ogen als een havik en met zijn 19 jaar al veel ervaring. Het lukte hem meerdere keren, de stags uit de dekking te burlen. Een waar spektakel.
Sandy zou het voorjaar van 2020, samen met zijn jachtmaat Carl in Nieuw-Zeeland jachtgasten willen gaan begeleiden. En of ik in mei 2020 naar NZ wilde komen om met hem een tahr, een krachtige berggeit die eruitziet als een bergbizon, te komen bejagen. Arjan en ik hebben enthousiast plannen gemaakt en in mei 2020 zouden we naar Nieuw-Zeeland gaan om dit avontuur gestalte te gaan geven. Natuurlijk hebben we hard getraind, de vliegreis geboekt en de aanbetaling gedaan.
Maar zoals we allemaal weten, brak covid in maart 2020 uit. NZ sloot zijn grenzen en voor twee jaar ging er niemand het land in of uit. Uiteindelijk in 2023 alles opnieuw geboekt, drie jaar ouder geworden, minder getraind, maar toch met goede moed het avontuur opgezocht. Na een gezellige acclimatisatie tussenstop (10 uur tijdsverschil) met bezoek aan Nederlandse emigranten in Auckland, zijn we doorgevlogen naar Christchurch op het Zuidereiland. Nadat we bij de douane uiterst vriendelijk zijn gecheckt (bijvoorbeeld je bergschoenen moeten brandschoon zijn) belde ik Sandy op. “Hi mate, yes we will see you in five minutes”. Daar kwam de Toyota hilux met trailer en buggy het parkeerterrein opgedraaid. De politie regelde zijn doorgang. Wij zwaaien en gelijk het goede gevoel toen alles spik en span kwam aanrijden. Meteen in de auto gestapt en al pratend 2.15uur richting little mount peel gereden. Alles hadden de mannen bij zich, het eten voor de komende dagen, slaapzakken, telescopen, lampen, geweren en warme kleding. Het goede is, Sandy is een boerenzoon, zijn vader kent de halve boerenwereld op het Zuidereiland en Sandy en zijn twee broers hebben hun agrarische opleiding gedaan. Sandy heeft hierdoor veel contacten en daarom mogen we op private land bivakkeren. Natuurlijk kan je ook met een helikopter in public land worden afgezet en daar in een van hun tenten kunnen bivakkeren. Maar we hadden van tevoren bepaald liever te jagen op het beter bereikbare en wildrijkere private land en ook in een berghut te overnachten.
Zo een berghut is al een hele belevenis. Een klein lampje met een batterij hangt aan het plafond, de houtkachel wordt aangestoken, matrassen worden neergelegd, de slaapzak met dunnen binnenzak wordt uitgelegd. De maaltijd wordt bereid. Je zit de hele tijd met je hoofdlamp op. Het toilet is een houtenhuisje buiten op een vijftig meter afstand van de hut, waarheen je door de bushbush heen moet ploegen. Het water wordt uit de stromende beek gehaald. Echt ‘back to basic’. De maaltijd wordt genuttigd en heerlijk met een Nederlands biertje weggespoeld. We spreken af dat we de volgende morgen om 06.00 uur opstaan. Je begrijpt het al, we gaan direct nadat de boel is opgeruimd, slapen. Nou ja slapen, tussen mijn snurken door, moeten we twee keer per nacht naar het houten huisje en voordat we de speciale laarzen aandoen, gelijk wat hout op het vuur leggen. Ik moet zeggen dat het wel wennen was, maar dat ik iedere nacht beter kon slapen.
Wild in Nieuw-Zeeland
In 1642 zette Abel Tasman als eerste Europeaan een voet aan wal op het Noordereiland. Na Amerikanen en Fransen hebben de Engelsen Nieuw Zeeland als kolonie verworven. In Nieuw-Zeeland leefden enkel vogels en vleermuizen. Op de twee eilanden waren er geen grazers. De Engelsen hebben schapen en koeien naar het eiland gebracht. Veel boerderijen hebben grote blokken in gegaasd (ook in de bergen) en begrazen deze met koeien, daarna roodwild (voor de vlees en bastgeweien) en als laatste worden de velden kort gegraasd door grote hoeveelheden schapen. De Engelsen hebben ook in begin 1900 op het Noordereiland roodwild, sambar,
Tahr
De tahr is een stoere en indrukwekkende berggeit, die komt van origine voor in de Himalaya van Noord-India en Nepal. Vroeger kwamen deze tahr in de Himalaya voor in groten getale, maar nu nog sporadisch. De tahr, 2 bulls en 3 nannies, zijn in 1904 op Mount Cook (berg van 3.700 meter hoogte) vanuit een Engels wildpark geïntroduceerd. In 1908 zijn er nog eens 5 bulls en 2 nannies uitgezet. In 1930 is de beschermde status opgeheven en in 1960 zijn er maar liefst 20.000 stuks afgeschoten. Enkel in Nieuw-Zeeland kan de tahr worden bejaagd en heeft het enorm goed gedaan. Misschien wel te goed, want er leven nu veel tahr en door de hun intensieve begrazing maar vooral door hun hoeven worden de kort gegraasde grassen vertrapt. De bodem wordt kaal en gaat eroderen. Er is een behoorlijke strijd gaande tussen de natuurbeherende- en de wildbeherende organisaties. Uiteindelijk komt er een prima consensus van meer afschot van vrouwelijke tahr. Dit gebeurde vorig jaar al vanuit helikopters. Sandy gaf aan dat bij Mount Cook vorig jaar 15.000 tahr zijn afgeschoten. Ook hij hoopt dat de cullers dit alleen doen bij vrouwelijke tahr en hun kalveren, maar dat zij de bulls laten lopen.
Prachtige natuur
Nieuw-Zeeland staat bekend om zijn prachtige natuur. De twee eilanden zijn samen net zo groot als Italië en ligt
Eigenlijk op dezelfde breedtegraad. Het weer is (ook) in Nieuw-Zeeland geweldig. Veel zon, genoeg regen (denk maar aan de malborough wijnen) en de gewassen (zoals grassen) groeien het hele jaar. Nieuw-Zeeland kenmerkt een prachtige kustlijn met veel vissen (spear fishing), maar ook een indrukwekkende bijna onbegaanbare bergketen (de Southern Alps) en fjorden. Het is ongelofelijk als je bedenkt dat Nieuw-Zeeland in slechts 200 jaar door pioniers is geworden zoals het nu is. Een schoon en vruchtbaar land met veel bossen en landerijen voor wijn, groenten en fruit, maar ook voor koeien, schapen en farmed deer. Rusa, sika en damwild als bejaagbaar wild uitgezet. Dat hebben ze rond diezelfde periode ook in hun eigen land gedaan met sika, Chinese waterdeer en muntjacs.
Op het Zuidereiland is roodwild, wapitie, gems, tahr, whitetail en damwild te vinden. Maar ook drie soorten wilde kalkoenen, wilde pauwen, wallabies, possums en enorme hoeveelheden verwilderde varkens (trouwens dit is de meest bejaagde wildsoort in Nieuw-Zeeland).
Contact: Sandy Heard
NZ Wilderness Hunts
