Varkens in je veld, dan zijn zoelen zijn belangrijk
Varkens zijn slimme dieren, daar hebben we het al vaak over
gehad. Jagers die vele malen op de hoogzit zaten zonder een
staart te zien terwijl er iedere avond varkens op de wildcamera
staan weten waar we het over hebben. De knorren voelen feilloos aan waar het veilig is en gebruiken steeds andere wissels
als ze op pad zijn. Ook als het aankomt op de keuze voor hun
leefgebied, het territorium, gaan ze niet over één nacht ijs. Pas
als ze de beschikking hebben over een slaapkamer, eetkamer
en relaxruimte zijn ze tevreden. Oftewel: dekking, voedsel en
zoelplaatsen. Het verschaffen van voldoende dekking is lastig,
dat heb je of dat heb je niet in je veld. De zoelplaatsen heb je
wel zelf in de hand. Als ze er zijn dan moet je ze goed onderhouden en anders kan je ze aanleggen. De varkens maken er
dankbaar gebruik van.
Waarom is een zoel belangrijk.
Varkens liggen om diverse redenen graag in de modder. In de
zomer is het een manier om af te koelen. Natuurlijk drinken ze
ook bij de zoelplaats. Als er geen water voorhanden is leggen ze vaak grote afstanden af om toch voldoende water tot zich
te kunnen nemen. Bij volledige afwezigheid van water in hete
zomers kunnen varkens hun leefgebied zelfs verlaten. Een
tweede belangrijke reden waarom een varken zich met modder
bedekt is bescherming tegen alles wat steekt en prikt. Aanwezige teken en hertenluizen worden bedekt met de modder
waarna het varken zich schoon schuurt tegen een boomstam en
zich zo ontdoet van al dat gespuis. Een verse laag modder beschermt ze vervolgens tegen de steekvliegen en teken. Verder
zoeken de rottes zoelen op ter ontspanning. Lekker luieren kont
aan kont en dagdromen.
Wat is een zoel
Een zoel is een modderbad, of vijver met modderige oevers,
die dicht bij de rustplaats ligt van varkens. Meestal op plaatsen
waar de hele dag schaduw is, in bergachtige gebieden vaak
op de noordkant. Op deze schaduwrijke plaatsen blijft de zoel
het hele jaar begaanbaar en droogt deze niet uit. In de meeste
gevallen zijn het de plaatsen waar het grondwater hoog staat
of een kleine bron ontspringt. Sommige zoelen zijn al vele
generaties in gebruik wat je goed kan zien aan de slijtage van
de schuurbomen. Soms is er niet veel meer over dan een gladde boomstomp. Een zoel wordt pas in het vaste programma opgenomen als deze altijd vochtig is. Varkens zoelen het hele
jaar door en stoppen pas als de zoel helemaal is dichtgevroren.
Waar let je op
Als je een of meerdere zoelen in je veld hebt dan is het een
goede zaak om deze 1 maal per jaar te onderhouden. Scherpe
stenen haal je weg. Gevallen takken verwijderen eventuele
omgevallen bomen voer je af. Zoelen zijn vaak schaars dus
regelmatig aandacht besteden aan deze plaatsen is waardevol
voor je jachtveld. Maak nooit de fout om bij de zoel varkens te
schieten. Het is vaak verleidelijk wanneer je de vele sporen ziet
en de wildcamera mooie varkens registreert. Niets is echter zo
funest als varkens schieten op hun vertrouwde relax plaatsen.
Ze hebben deze rust nodig, ze moeten zoelen tegen ongedierte
en wanneer ze hun zoelplaatsen associëren met gevaar dan
trekken ze naar andere, veiliger oorden. Interessanter is het om
op minimaal 100 meter afstand een wissel te vinden of een
Kirrung aan te leggen.
Wat kan je doen
Behalve het jaarlijks schoonhouden van de zoelplaats zorg je
voor rust. Ten tijde van droogte is het goed om regelmatig (op
afstand) te controleren of er nog voldoende water aanwezig
is. Staat de zoel langdurig droog dan is het zinvol om deze te
vullen. Voor dit doel kan je vaak wel een waterwagen lenen van
een boer of een manege. Ook een 1000 liter watervat op een aanhanger kan dienst doen. Op diverse plaatsen bestaat een leuke samenwerking tussen de plaatselijke brandweer en de jagers. Een paar kratjes
bier of een bijdrage voor de personeelspot van de
spuitgasten kunnen dan wonderen doen en de
varkens zijn er blij mee. Behalve bijvullen kan je
de zoelplaats nog wat interessanter maken door de schuurbomen af en toe in te smeren met Buchenholzteer. Dit stinkende zwarte goedje smeer
je tot een meter hoogte op de stam en de varkens
zijn er gek op. Vaak worden die ingesmeerde
bomen dezelfde nacht nog aangenomen. Ook
zout in de vorm van likblokken, likstenen of
steenzout maken de zoelplaats aantrekkelijk.
Deze mineralen worden door alle soorten wild
graag opgenomen, varkens zijn daarop geen
uitzondering.
