Onlangs is de Nederlandse Jagersvereniging (NJV) begonnen met een campagne ter voorkoming van wildaanrijdingen. Dat is een prima initiatief aangezien het voorkomen van wildaanrijdingen in vergelijking met Duitsland in de kinderschoenen staat. Het is waar dat het aantal aanrijdingen aanzienlijk toeneemt. We tellen steeds meer ree en ook de wilde zwijnen maken
een sterke opkomst maar denkt u ook aan dassen.
Waar de NJV de toegevoegde waarde van de jager benadrukt,
wil ik nog een stapje verder gaan. De optelsom van factoren die een wildaanrijding veroorzaken is groot. Denkt u aan het soort wild, leefgebied, redenen van verplaatsing van het wild, het verkeer, verstoring, het opsporen van nog levend wild, hulpdiensten, trauma’s, administratie, verzekering en de maatregelen ter voorkoming van wildaanrijdingen. Het is nogal wat maar alle factoren verschillen in meer of mindere mate per situatie. Een wildaanrijding is geen statisch gegeven. Het voorkomen van wildaanrijdingen begint bij het nemen van maatregelen.
Daarvoor dient men eerst een opname van het probleem te maken. Kennis vanuit het veld is onontbeerlijk. De jager speelt hierin een belangrijke rol. Het (leef)gebied, de activiteiten en de wildsoorten moeten in kaart worden gebracht. Hieruit kan men opmaken wat de reden van beweging van het wild is. Als deze gegevens bekend zijn, kan gedacht worden aan passende maatregelen. Belangrijk is dat dit een combinatie moet vormen. Een enkele maatregel is haast altijd onvoldoende. Zowel gedrag van mens als dier moet beïnvloed worden. Dat kan actief maar ook passief. Een misvatting is dat dit veel geld moet kosten. Daarbij komt het regelmatig voor dat deelnemende partijen, vaak een gemeente, zelfs een beperkte investering niet ziet zitten. Aangezien dit een maatschappelijk probleem betreft, zou de rol van de overheid juist veel groter mogen zijn. Het probleem bij de overheid is vaak dat men steggelt over wie de actiehouder van het probleem is. Hoort het bijvoorbeeld bij groen of wegbeheer thuis? Daarbij komt dat de overheid om een oplossing van een probleem vraagt in plaats van dat zij met concrete maatregelen komt of voorschrijft. Het gevaar hierin schuilt dat er verantwoordelijkheid bij partijen wordt gelegd die onvoldoende kennis van zaken hebben. Denk bijvoorbeeld aan aannemers die contracten voor wegbeheer zijn aangegaan. Overigens noem ik de maatregelen bewust een investering aangezien de opbrengst bestaat uit het voorkomen van leed maar ook zeker beperking van kosten.
Er is veel discussie omtrent wildaanrijdingen. Iets ter discussie stellen is ook wel een beetje de aard van de Nederlander maar laten we vooral opbouwend kritisch blijven. Zo speelt bijvoorbeeld nu ook de discussie dat het plaatsen van wildreflectoren volgens onderzoek niet zinvol is. Dit, terwijl er genoeg ervaringen
vanuit de praktijk bestaan, waar soms wel een reductie van 70% wordt bereikt met het nemen van slechts een enkele maatregel. Ik zou de verantwoordelijk tot het uitsluiten van maatregelen niet op me willen nemen. Zoals eerder aangegeven dient een maatregel uit een combinatie van oplossingen te bestaan. Al werkt een enkele toegepaste maatregel maar voor
10%. Op een getal van bijvoorbeeld 800 in een willekeurige provincie, zijn dit 80 aanrijdingen minder. 80 x €1600,- (bron
NJV) = €126.000 maar dat geldt ook voor een beperking aan dieren en mensenleed.
Laten we duidelijk zijn. Het 100% voorkomen van wildaanrijdingen is onrealistisch. Alleen al vanwege het onberekenbare gedrag van wild dat haar eigen pad kiest. We hebben het dan over onvoorspelbaar gedrag. De reden van beweging kan ondermeer bestaan uit voedselaanbod, verstoring en verdrijving. Nadat de voorgaand omschreven stappen zijn doorlopen is het project klaar. Denkt men. Niets is minder waar. Juist dan begint het pas. Denkt u aan bewaking van voortgang en effectiviteit. Hebben de getroffen maatregelen effect bereikt of dient er een aanpassing of toevoeging gemaakt te worden? En wat te doen met gewenning? Wij adviseren om de paar jaar fysieke maatregelen te verplaatsen. Dit creëert een nieuwe situatie voor het wild en voorkomt gewenning. Een projectgroep met een vertegenwoordiging van de betrokken lokale partijen is geen verkeerde oplossing. Zo houdt men elkaar scherp en kunnen de deelnemers vanuit verschillende
invalshoeken een integrale visie.
