De wasbeerhond (Nyctereutes procyonoides), een exotisch roofdier uit de hondachtigenfamilie, is inmiddels een blijvende verschijning in het Nederlandse landschap. Oorspronkelijk afkomstig uit Oost-Azië, werd deze soort in de vorige eeuw geïntroduceerd in het Europese deel van Rusland voor de pelsdierfokkerij. Door ontsnappingen uit fokkerijen en doelbewuste uitzetting is de soort verwilderd. Inmiddels is in Nederland een stabiele populatie ontstaan, met name in Noord-Nederland en de Flevopolder.
Uiterlijk en gedrag van de wasbeerhond
De wasbeerhond lijkt qua uiterlijk op een kruising tussen een wasbeer en een das. Hij heeft een kenmerkende zwart-witte tekening op de kop, volle bakkebaarden, en een donkere, ongeringde staart. In tegenstelling tot de wasbeer staat de wasbeerhond lager op de poten en heeft hij een minder bolle rug. Waar de das verticale kopstrepen heeft, zijn die bij de wasbeerhond horizontaal.
Deze nachtdieren zijn alleseters, net als vossen. Ze leven in vochtige natuurgebieden zoals moerassen, rietlanden en bossen. In de herfst vormen ze koppels die in het voorjaar nestjes van soms wel tien jongen krijgen. Wasbeerhonden zijn bovendien uitstekende zwemmers en leggen grote afstanden af op zoek naar een nieuw leefgebied.
Steeds vaker gespot in Nederland
Het aantal waarnemingen van wasbeerhonden in Nederland is de afgelopen jaren sterk toegenomen. Tien jaar geleden werden slechts enkele meldingen per jaar geregistreerd, maar sinds 2019 is er een duidelijke stijging te zien. Deze meldingen zijn afkomstig van onder meer wildcamera’s, aanrijdingen en directe observaties. De tijdelijke daling in 2022 wordt waarschijnlijk verklaard door de coronamaatregelen, waardoor er minder verkeer was en mogelijk ook minder wildcamera’s werden geplaatst.
Met de zomerperiode voor de deur – dé tijd om wasbeerhonden te spotten – zal het aantal meldingen in 2025 vermoedelijk nog stijgen.
Waar leven wasbeerhonden in Nederland?
De verspreiding van de wasbeerhond concentreert zich momenteel in het noorden van Nederland. De soort is vooral te vinden in:
- Friesland (met name het Friese merengebied)
- Drenthe (zoals De Onlanden)
- Groningen
- De Kop van Overijssel
- Flevoland (zoals het Horsterwold)
Daarnaast zijn er ook meldingen in de IJsselvallei, de Gelderse Poort, Noord-Holland, en zelfs in delen van Zeeland, Limburg en op de Waddeneilanden – al betreft het op de eilanden vermoedelijk aangespoelde exemplaren.
Toekomst en beheer
De verwachting is dat de populatie van de wasbeerhond in Nederland zal blijven groeien, mede door het ruime aanbod van geschikte leefgebieden. De soort staat op de Europese Unielijst van invasieve exoten, wat betekent dat bestrijding verplicht is. Toch is volledige uitroeiing lastig vanwege hun schuwe aard en snelle voortplanting.
Effectieve beheersmaatregelen richten zich daarom vooral op lokale bestrijding in gebieden waar de wasbeerhond schade kan veroorzaken aan biodiversiteit of landbouw.
